Xonadonda va xususiy uyda yumshatgich kerakmi
Yumshatgich xonadonda qachon kerak, xususiy uyda qachon kerak. Hisob-kitob, suvdagi natriy, ion almashinuvining cheklovlari va Toshkentning qattiq suvi.
Yumshatgich bitta vazifani hal qiladi: kalsiy va magniy tuzlarini olib tashlaydi. U suvni temirdan tozalamaydi, hidni yoʻqotmaydi va taʼmni yaxshilamaydi. Quyida u qayerda oʻzini oqlashi, qayerda ortiqcha ekani va uni raqamlar boʻyicha qanday tanlashni koʻrib chiqamiz.
Ichkarida nima sodir boʻladi
Korpus ichida ion almashinuvchi smola qatlami joylashgan. Har bir donacha harakatchan natriy ionlarini olib yuradi. Suv qatlam orqali oʻtadi, kalsiy va magniy smolada mustahkamlanadi, natriy esa suvga oʻtadi. Almashinuv massa boʻyicha emas, ekvivalentlar boʻyicha boradi.
Smola kalsiy bilan toʻladi va ishlashdan toʻxtaydi. Shunda klapan regeneratsiyani ishga tushiradi: qatlam osh tuzi eritmasi bilan yuviladi, natriy kalsiyni qayta siqib chiqaradi, yuvish suvi kanalizatsiyaga ketadi. Sikl takrorlanadi. Tuz sarfi va regeneratsiyalar oraligʻidagi suv hajmi oldindan hisoblanadi.
Boshqaruv vaqt boʻyicha va hajm boʻyicha boʻladi. Hajm boʻyicha ishlaydigan klapan oʻtgan litrlarni sanaydi va ishlab chiqarilgan hajmga qarab regeneratsiya qiladi. Taymer boʻyicha ishlaydigan klapan jadval asosida regeneratsiya qiladi. Suv olish beqaror boʻlganda taymer yo qattiqlikning oʻtib ketishiga, yo tuzning ortiqcha sarfiga olib keladi.
Qattiqlik qayerda pulga aylanadi
Kalsiy karbonat qizdirilganda eruvchanligini yoʻqotadi. Shuning uchun quyqa/ohak qatlami issiq joyda choʻkadi: TEN, qozon issiqlik almashtirgichi, boyler devorlari, idish yuvish mashinasining forsunkalari.
Battelle instituti Water Quality Research Foundation buyurtmasi bilan qattiq va yumshatilgan suvda asboblarning laboratoriya sinovlarini oʻtkazdi. Ushbu sinovlar natijalariga koʻra, qattiq suvda gaz yigʻuvchi suv isitgichlar ekspluatatsiya muddati davomida samaradorligining 48 foizigacha qismini yoʻqotdi, oqimli suv isitgichlar bir gallonda 26 gran qattiqlikda suv olishning 1,6 yiliga teng davrdan keyin quyqa bosgani sababli ishlamay qoldi, dush leykalari esa 18 oydan kamroq vaqtda sarfining 75 foizigacha qismini yoʻqotdi. Bir gallonda 26 gran qattiqlik taxminan 8,9 mg-ekv/l ga mos keladi. Sharoitlar tezlashtirilgan va laboratoriya sharoiti edi, shuning uchun raqamlarni obyektga toʻgʻridan-toʻgʻri koʻchirib boʻlmaydi. Ammo bogʻliqlik yoʻnalishini ular aniq koʻrsatadi.
Xonadon: isitishga qarab hisoblang
Xonadonda yumshatgich har doim ham kerak emas. Suvni nima isitayotganiga qarang.
- Yakka tartibdagi gaz qozoni yoki elektr boyleri bor. Yumshatgich oʻzini oqlaydi. Qozonning issiqlik almashtirgichida tor kanallar va issiqlik oqimining yuqori zichligi bor, quyqa/ohak qatlami avvalo shu yerda choʻkadi.
- Issiq suv markazlashgan, oʻz qozoningiz yoʻq, idish yuvish mashinasi yoʻq. Butun xonadon uchun yumshatgich ortiqcha. Mexanik tozalash va moyka ostida ichimlik suvini qoʻshimcha tozalash yetarli.
- Idish yuvish va kir yuvish mashinasi bor, lekin oʻz isitish tizimi yoʻq. Kelishuv varianti: texnikaga sovuq suv ulanishiga ixcham yumshatgich.
Xonadonda uskuna uchun joy cheklangan. Shkaf turidagi ixcham yumshatgich regeneratsiya chiqindisini oqizish uchun kanalizatsiya ulanishini va rozetkani talab qiladi. Bu ikki bandni sotib olishdan oldin tekshiradilar, keyin emas.
Xususiy uy: hisob-kitob boshqacha
Uyda kontur uzunroq, asboblar koʻproq, avariya narxi esa yuqoriroq. Bu yerda yumshatgich umumiy kirishga, mexanikadan keyin oʻrnatiladi. Tanlovni uchta raqam belgilaydi.
- Tahlil bayonnomasi boʻyicha boshlangʻich suv qattiqligi mg-ekv/l da.
- m3/soat da eng yuqori sarf. U oʻrtacha sutkalik boʻyicha emas, bir vaqtda ishlayotgan nuqtalar boʻyicha olinadi. Smola qatlamidan oqim tezligi cheklangan, undan oshganda qattiqlik oʻtib ketadi.
- Sutkalik suv isteʼmoli. U regeneratsiya qanchalik tez-tez boʻlishini belgilaydi.
Keyin regeneratsiyalar oraligʻidagi suv hajmi toʻldirgichning ishchi almashinuv sigʻimini qattiqlikka boʻlish yoʻli bilan olinadi. Ishchi sigʻim umumiy jadvallardan emas, tanlangan tuz dozasida smola pasportidan olinadi. Bir xil smola tuzning turli dozasida turli sigʻim va bir kub metr uchun turli tuz sarfini beradi.
Natriy va qoʻllanish chegaralari
Ion almashinuvi suvdagi tuzlarni olib tashlamaydi. U ularni almashtiradi. Stexiometriya boʻyicha 1 mg-ekv kalsiy 1 mg-ekv natriyga almashadi, bu litriga 23 mg natriy demak. Boshlangʻich qattiqlik 7 mg-ekv/l boʻlganda yumshatilgan suvga qoʻshimcha taxminan 160 mg/l natriy qoʻshiladi. JSST (Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti) salomatlik uchun natriy boʻyicha meʼyor belgilamaydi, lekin 200 mg/l dan yuqori boʻlsa suvning taʼmi yaroqsiz boʻlib qolishini koʻrsatadi.
Shundan amaliyot kelib chiqadi. Oshxona kranini yumshatilmagan liniyada qoldiradilar yoki unga alohida ichimlik bosqichini oʻrnatadilar. Suvni tayyorlash boʻyicha universitet qoʻllanmalari ham natriy sababli yumshatilgan suv bilan xona oʻsimliklari va maysazorni sugʻormaslikni taʼkidlaydi.
Yumshatgich nima qilmaydi:
- loyqalik va muallaq zarrachalarni olib tashlamaydi, buning uchun uning oldida mexanika kerak
- yuqori temir bilan kurasha olmaydi, maʼlumotnoma materiallari standart smola uchun 10 mg/l gacha boʻlgan yoʻnalishni beradi, undan yuqorida alohida temirsizlantirish stansiyasi kerak
- quruq qoldiq va nitratlarni kamaytirmaydi
- suvni zararsizlantirmaydi
Toshkentdagi obyekt uchun bu nimani anglatadi
- Toshkentda suv qattiq. Amaliyotimizga koʻra, obyektlarda shaharning taxminan 85 foizida va respublikaning barcha hududlarida suv qattiq va sifati past. Tarkibi maqbul boʻlgan alohida tumanlar uchraydi, lekin loyihalashda bunga tayanib boʻlmaydi.
- Xonadonda yakka tartibdagi qozon oʻrnatilgan boʻlsa, yumshatish aynan unda eng tez oʻzini oqlaydi. Issiqlik almashtirgichni tozalash va almashtirish bir necha yillik tuz narxidan qimmatroq.
- Yumshatgich oldiga doim mexanikani qoʻying. Eski shahar magistrallaridan keladigan muallaq zarrachalar va shlak smolaning xizmat muddatini qisqartiradi.
- Oshxona kranini alohida chiqaring. Ichimlik suvi yumshatgich bilan emas, qoʻshimcha tozalash bilan tayyorlanadi.