Suv filtrini qanday tanlash kerak: narx boʻyicha emas, vazifa boʻyicha tahlil

Filtr suvning tarkibiga va aniq vazifaga qarab tanlanadi. Narx hisob-kitobning boshida emas, oxirida paydo boʻladi. Quyida: qanday tahlil kerak, qanday sinfdagi uskunalar mavjud va nega bitta quti barcha vazifalarni bir vaqtda hal qilmaydi.

Avval tahlil, keyin uskuna

Tahlil bayonnomasisiz filtr tanlash taxminga aylanadi. Maishiy obyekt uchun koʻrsatkichlarning minimal toʻplami quyidagicha: umumiy qattiqlik, umumiy temir, loyqalik, quruq qoldiq, pH, xloridlar, sulfatlar, nitratlar, qoldiq xlor. Quduq suvi uchun marganes, vodorod sulfid, ammoniy, permanganat oksidlanuvchanligi va mikrobiologiyani qoʻshing.

Namuna suv bir necha daqiqa oqizilgandan keyin, toza idishga olinadi va oʻsha kuni laboratoriyaga yetkaziladi. Idishdagi temir va pH tez oʻzgaradi. Namuna issiq joyda bir kecha-kunduz turib qolsa, temirning bir qismi choʻkmaga tushadi va natija uskunaga tushadigan haqiqiy yukni kam koʻrsatadi.

Respublikada ichimlik suvi uchun meʼyorlarni Oʻz DSt 950:2011 standarti va СанПиН РУз 0211-06 sanitariya qoidalari belgilaydi. СанПиН 0211-06 boʻyicha xoʻjalik-ichimlik suv quvurlari uchun umumiy qattiqlikning chegaraviy qiymati 7 mg-ekv/l, temir 0,3 mg/l, loyqalik 1,5 mg/l, quruq qoldiq 1000 mg/l. Sanitariya xizmati bilan kelishilgan holda ayrim suv quvurlari uchun mos ravishda 10 mg-ekv/l, 1,0 mg/l, 2,0 mg/l va 1500 mg/l ruxsat etiladi.

Nega «meʼyorda» degani «yumshoq» degani emas

1 mg-ekv/l qattiqlik kalsiy karbonat hisobida 50 mg/l ga teng. Demak, 7 mg-ekv/l meʼyor 350 mg/l CaCO3 ni bildiradi. Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST) qattiqlik boʻyicha maʼlumotnomasida 180 mg/l CaCO3 dan yuqori suvni juda qattiq deb hisoblaydi. Sanitariya meʼyoriga toʻliq mos keladigan suv «juda qattiq» toifasining quyi chegarasidan ikki barobar qattiq boʻlishi mumkin.

Sabab oddiy. Meʼyor inson salomatligi uchun yozilgan. JSST zarari haqida maʼlumot yetarli emasligi sababli qattiqlik boʻyicha tavsiya etilgan qiymat belgilanmasligini ochiq aytadi. Qozonning, issiqlik almashtirgichning, TENning va aralashtirgichning saqlanishini sanitariya hujjati tartibga solmaydi. Bu bilan muhandis shugʻullanadi.

Toʻrt vazifa, toʻrt turdagi uskuna

• Mexanik tozalash. Qum, shlak, zang, tolalarni ushlaydi. Kirishda 100-500 mkm toʻrli filtr, undan keyin 20, 10, 5 yoki 1 mkm patronlar. Bu undan keyin turgan hamma narsaning himoyasi.
• Yumshatish. Ion almashinuvchi smola kalsiy va magniyni natriyga almashtiradi. Qattiqlikni kamaytirishning asosiy ishchi usuli shu, uni yashirish emas.
• Temirsizlantirish. Erigan ikki valentli temir avval havo yoki reagent bilan oksidlanadi, keyin katalitik toʻldirgichda ushlab qolinadi. Mexanik patron erigan temir bilan umuman ishlamaydi.
• Ichimlik suvini qoʻshimcha tozalash. Moyka ostida koʻmir, membrana yoki ularning kombinatsiyasi. Vazifa taʼm, hid, xlor, organika va tuzlarga taalluqli.

Bular toʻrtta turli fizik jarayon. Hammasini bitta korpusda birlashtirish har birining yarim-yorti bajarilishini bildiradi.

Qiymatni qanday hisoblash kerak

Apparat narxi uch moddaning faqat birinchisi. Quyidagicha hisoblang:

• uskuna va montajga kapital xarajatlar
• besh yillik sarf materiallari: patronlar, tabletkalangan tuz, reagentlar, membranalar
• harakatsizlikdan koʻrilgan zarar: aralashtirgichlar, TENlar, sirkulyatsion nasoslarni almashtirish, qozon issiqlik almashtirgichini tozalash

Qattiq suvli uyning kirishidagi patronli kolba quyqa/ohak qatlamini bekor qilmaydi. U muallaq zarrachalarni ushlaydi va yechim boʻlib koʻrinadi. Ikki yildan keyin mulk egasi issiqlik almashtirgich uchun toʻlaydi.

Sertifikatsiya saralash usuli sifatida

Maishiy suv tozalash uskunalariga NSF/ANSI standartlari amal qiladi. 42-standart estetik koʻrsatkichlarni, jumladan xlor, taʼm va hidni qamrab oladi. 53-standart salomatlikka taʼsir qiluvchi koʻrsatkichlarni qamrab oladi. 44-standart kationit smolali yumshatgichlarga tegishli. 58-standart qaytar osmos tizimlariga tegishli. 401-standart yangi ifloslantiruvchilar guruhini, jumladan farmatsevtik preparatlar qoldiqlarini qamrab oladi.

Kerakli standart boʻyicha sertifikat eʼlon qilingan kamaytirish mustaqil laboratoriyada uslub boʻyicha tekshirilganini bildiradi. Sertifikatning yoʻqligi apparatni yomon qilmaydi, ammo tekshirishni sizning zimmangizga yuklaydi.

Tanlashdagi odatiy xatolar

• Temirga tahlilsiz yumshatgich. Temir smolada choʻkadi va uning sigʻimini kamaytiradi.
• Oldindan tozalashsiz qattiq suvda qaytar osmos. Membrana karbonat bilan qoplanib qoladi.
• Oldida mexanik tozalashsiz har qanday qimmat uskuna.
• Eng yuqori sarfni hisobga olmasdan oʻrtacha sutkalik sarf boʻyicha tanlash. Eng yuqori suv olishda qattiqlik smola qatlamidan oʻtib ketadi.
• Baypas, manometrlar va namuna olish nuqtalarisiz montaj. Xizmat koʻrsatish uyning suv taʼminotini toʻxtatishga aylanadi.

Toshkentdagi obyekt uchun bu nimani anglatadi

• Amaliyotimizga koʻra, obyektlarda shaharning taxminan 85 foiz tumanlarida va respublikaning barcha boshqa hududlarida suv qattiq va sifati past. Tarkibi maqbul boʻlgan alohida tumanlar bor, lekin bu qoida emas, istisno.
• Suv qabul qilish joyida suv meʼyorda boʻlgan joyda ham eski magistral quvurlar ikkilamchi ifloslanish beradi. Temir, shlak va muallaq zarrachalar manbadan emas, quvurdan xonadonga kiradi. Bunday tumanlarda ham kirishda mexanik bosqich kerak.
• Tuman koʻrsatkichlaridan emas, aniq suv olish nuqtasi tahlilidan boshlang. Bitta mahalla ichida farq sezilarli boʻlishi mumkin.
• Vazifalarni konturlar boʻyicha ajrating. Issiq suv va qozon konturiga yumshatish, butun kirishga mexanika, moyka yonidagi bitta nuqtaga ichimlik suvini qoʻshimcha tozalash. Bu butun uyga bitta universal stansiya qoʻyishdan arzonroq va ishonchliroq.