Zanglagan suv va boylerdan kelayotgan hid: sabablari va nima qilish kerak

Zanglagan suv va chirigan tuxum hidi — bu turli sabablarga ega ikki xil alomat. Ularni koʻpincha bitta qatorga qoʻyib, boylerni butunlay almashtirib yuborishadi, vaholanki manba uning ichida boʻlmasligi mumkin. Har birini alohida koʻrib chiqamiz va diagnostika tartibini beramiz.

Zanglagan suv qayerdan keladi

Zanglagan yoki qoʻngʻir suv — bu temir oksidlari va gidroksidlarining muallaq zarralari. Koʻpincha u suv isitgich bakining oʻzida hosil boʻlmay, tarmoqdan va stoyakdan keladi.

Mexanizm quyidagicha. Eski poʻlat quvurlarning ichki devorlari korroziya mahsulotlarining choʻkmalari bilan qoplangan. Oqim bir tekis boʻlganda bu choʻkmalar joyida yotadi. Har qanday bezovtalik ularni suvga uzib tashlaydi. Bezovtalik tarmoqdagi taʼmir, bosimning tushishi, oʻchirishdan keyin qayta ishga tushirish, yongʻin gidrantining ishlashi yoki zadvijkaning keskin ochilishi boʻlishi mumkin.

Bu ikkilamchi ifloslanish deyiladi. Suv olish joyidagi suv meʼyorga mos boʻlishi mumkin, lekin isteʼmolchigacha temir va loyqalik bilan yetib boradi. Ichimlik suvidagi temir meʼyori — 0,3 mg/l. Santexnikada sezilarli boʻyalish va dogʻlar paydo boʻladigan chegara taxminan shu sohada yotadi.

Boylerning oʻzi zangni ikki holatda beradi. Birinchisi — anod toʻliq sarflanganda bakning emal yoki shisha-keramika qoplamasi shikastlanishi. Ikkinchisi — poʻlat flanes va patrubkalarning korroziyasi. Ikkala holatda ham zang faqat issiq tomondan keladi va bak tubidagi choʻkma bilan birga kuzatiladi.

Nega chirigan tuxum hidi keladi

Chirigan tuxum hidi — bu vodorod sulfid. Hid sezish chegarasi past. Jorjiya universiteti maʼlumotlariga koʻra, taxminan 0,5 mg/l dan yuqori konsentratsiya allaqachon aniq yoqimsiz hid beradi.

Maishiy suv isitgichda vodorod sulfid ikki oʻzaro bogʻliq sababdan hosil boʻladi.

Birinchisi — sulfatni qaytaruvchi bakteriyalar. Ular odam uchun zararsiz, lekin suvda erigan sulfatlardan kislorod manbai sifatida foydalanadi va vodorod sulfid ajratadi. Suvi kam harakatlanadigan iliq bak ular uchun mos muhit. Minnesota sogʻliqni saqlash vazirligi buni toʻgʻridan-toʻgʻri aytadi: suv isitgich sulfatning vodorod sulfidga aylanishi uchun ideal sharoit yaratadi.

Ikkinchisi — magniy anoddagi reaksiya. Magniy sterjen bakda poʻlatni katod himoyasi uchun turadi. U bakning oʻrniga korroziyalanadi va shu bilan birga elektronlar beradi. Bu elektronlar sulfatning vodorod sulfidgacha qaytarilishida ishtirok etadi. Minnesota formulasi: anod odatda metall magniydan tayyorlanadi, u sulfatning vodorod sulfidga aylanishiga yordam beradigan elektronlar yetkazib berishi mumkin. Jorjiya universiteti kengaytmasi buni magniy sterjenning sulfat bilan toʻgʻridan-toʻgʻri kimyoviy reaksiyasi sifatida tasvirlaydi.

Ishlab chiqaruvchilar bogʻliqlikni tasdiqlaydi. Bradford White hid paydo boʻlishi uchun zarur boʻlgan uchta komponentni sanab oʻtadi: oltingugurt, vodorod va bakteriyalar. Magniy anod bakni himoya qiladi, lekin shu bilan birga jarayonni ishga tushirish uchun yetarli vodorod ajratadi.

Asosiy belgi: hid faqat issiq suvda boʻladi. Agar sovuq suv ham hidlansa, manba tarmoqda yoki quduqda, boylerda emas.

Bir kechada diagnostika

Qadamlar boʻyicha oʻting va natijani yozib boring.

• Sovuq suvni 2–3 daqiqa oching. Rang va hidni baholang. Agar sovuq suvda zang va hid boʻlsa, boylerning aybi yoʻq.
• Issiq suvni oching. Sovuq suv bilan solishtiring. Farq boylerga ishora qiladi.
• Qoʻshni suv olish nuqtalarini va, agar mumkin boʻlsa, stoyakdagi qoʻshnilarni tekshiring. Umumiy muammo tarmoqni bildiradi.
• Boylerning pastki patrubkasidan yoki saqlovchi klapanidan yarim litr suv oqizing. Stakan tubidagi choʻkma va parchalar bakning holati haqida gapiradi.
• Boylerga oxirgi marta qachon xizmat koʻrsatilganiga qarang. Magniy anod — sarf elementi, uning holati hamma narsani hal qiladi.

Zang bilan nima qilish kerak

Kirishda mexanik himoyadan boshlang. Setkali yuvib turiladigan filtr yirik zang qatlamini ushlab qoladi. 5–20 mkm kartrijli filtr mayda muallaq zarralarni olib tashlaydi. Ikkalasi ham kvartirada ham uyda kerak.

Agar temir muallaq zarra shaklida emas, erigan boʻlsa, mexanika yordam bermaydi. Erigan ikki valentli temir har qanday setkali filtrdan oʻtadi va allaqachon bakda va santexnikada oksidlanadi. Bu yerda oksidlanish bilan temirsizlantirish bosqichi kerak. Tanlash tashqi koʻrinish boʻyicha emas, suv tahlili boʻyicha olib boriladi.

Boylerni tekshiring va xizmat koʻrsating. Bakni oqizing, choʻkmadan yuving, anod va flansni koʻzdan kechiring. Agar anod toʻliq yeyilgan, devorlarda esa qizil dogʻlar koʻrinsa, bak qoplamasi allaqachon buzilgan.

Hid bilan nima qilish kerak

Harakatlar tartibi quyidagicha.

Termik ishlov. Bakdagi haroratni 71 °C gacha koʻtaring va bir necha soat ushlab turing. Bunday rejim oltingugurt bakteriyalarini yoʻq qiladi. Kuyish xavfini hisobga oling, protseduradan keyin ishchi sozlamani qaytaring va suv olish joyida termostatik aralashtirgich borligiga ishonch hosil qiling.

Dezinfeksiya. Bakni oqizing, issiq suv chiqishi orqali gipoxlorit eritmasini kiriting, kamida bir necha soat ushlab turing, keyin xlor hidi yoʻqolguncha chaying. Bradford White kamida uch soat, yaxshisi sutka ushlab turishni tavsiya etadi.

Anodni almashtirish. Magniy sterjen alyuminiy yoki rux sterjenga almashtiriladi. Bu vodorod ajralishini kamaytiradi va reaksiya zanjirini uzadi. Anodni toʻliq olib tashlab boʻlmaydi. Ishlab chiqaruvchi toʻgʻridan-toʻgʻri koʻrsatadiki, anodni olib tashlash kafolatni bekor qiladi va bakning xizmat muddatini qisqartiradi. 65 °C dan yuqori ish haroratida aynan alyuminiy sterjen tavsiya etiladi.

Turib qolishni bartaraf etish. Tizimni shunday loyihalangki, bakdagi va resirkulyatsiya konturidagi suv harakatlansin. Britaniya HSE legionellani nazorat qilish uchun issiq suvni 60 °C va undan yuqori haroratda saqlashni, 50 °C va undan yuqori haroratda taqsimlashni, sovuq suvni esa 20 °C dan past ushlashni talab qiladi. Xuddi shu rejimlar oltingugurt bakteriyalarini ham bostiradi.

Agar barcha choralardan keyin hid bir necha haftadan soʻng qaytsa, sabab boshlangʻich suvda. Unda bakni navbatdagi yuvish emas, kirishda suvtayyorlash bosqichi kerak.

Toshkentdagi obyekt uchun bu nimani anglatadi

• Shaharning taxminan 85 % ida va respublikaning barcha boshqa hududlarida suv qattiq va sifati past. Quyqa anodning yemirilishini tezlashtiradi va choʻkmalar qatlami ostida turib qolish zonalarini yaratadi, u yerda bakteriyalar koʻpayadi.
• Eski markaziy quvurlar ikkilamchi ifloslanish beradi. Tarmoqdagi oʻchirishlar va taʼmirlardan keyingi qoʻngʻir suv — bu tarmoq, sizning boyleringiz emas. Kirishdagi mexanik filtr muammoning katta qismini hal qiladi.
• Magniy anodni yiliga kamida bir marta, qattiq suvda esa tez-tez tekshiring. Bu bakni almashtirishdan arzonroq.
• Uskuna sotib olishdan oldin suvni manzil boʻyicha tahlilga topshiring. Sulfatlar, temir va qattiqlik suv isitgichgacha suvtayyorlash kerak yoki kerak emasligini belgilaydi.